Algemene Beschouwingen gemeente Lopik, CU-SGP 2026
Kiezen
Begroten is het inschatten van toekomstige financiële resultaten, zoals verwachte inkomsten en uitgaven, door middel van een calculatie of prognose. Dit wordt dan gebaseerd op de behaalde resultaten in het verleden, die worden doorgetrokken naar de toekomst. Als dan blijkt dat er tekorten ontstaan, dan moet je op zoek naar een oplossing. Dat is ook precies wat in voorwoord van de programmabegroting staat. Deze geeft een eerlijk beeld wat kan en wat niet meer lukt. Oftewel niet alles kan.
Dan komen we dus bij de tweede stap van begroten, het maken van keuzes. We zouden alles wel willen, maar we moeten een keuze maken. Dat is ook de rol van ons als gemeenteraad, keuzes maken, waarbij we de belangen van onze inwoners in Lopik recht doen. Daarbij mag u van de CU-SGP verwachten dat we niet alleen luisteren naar degenen die makkelijk communiceren en snel op de voorgrond staan, maar juist ook luisteren naar de inwoners die niet zo snel op de voorgrond staan.
Kiezen
Dat hebben we vorige week mogen doen, voor de Tweede Kamer en dat mogen we in volgend jaar doen voor de gemeenteraad. De inwoners van Lopik mogen in maart hun stem uitbrengen en we hopen dan op een grote opkomst. Want er is zeker een keuze te maken. Bij de vorige verkiezingen hebben we gekozen voor zelfstandigheid en dat is waar wij ons als CU-SGP nog steeds vol voor inzetten. Zelfstandig blijven kan, door het maken van keuzes en door op het juiste moment bij te sturen. De inwoners hebben vervolgens een bestuur wat dicht bij hen is, zij kunnen hun gemeentelijke zaken dichtbij regelen en wij blijven zelf verantwoordelijk voor de ontwikkelingen in onze mooie dorpen en de gewilde ruimte eromheen. We zijn dus blij met de gemeente Lopik. Maar gaat alles goed? Dat durven we zeker niet te beweren. Ook in de dagelijkse uitvoering moeten soms keuzes worden gemaakt. Daar zijn onze medewerkers de sleutel. We zien dat zij betrokken zijn bij de gemeente en dat zij zoeken naar optimalisatie in de processen en dienstverlening. Zij zijn de kern van de gemeente Lopik en we zijn hun dankbaar voor de dagelijkse inzet.
Kiezen
Dat is ook het geval bij de rol die je in de regio wilt invullen. Door samenwerkingsverbanden op taken aan te gaan kun je steunen op de expertise van andere gemeenten. Zaken waarbij belangen gemeentegrens overschrijdend zijn worden op deze manier belegd bij organisaties waar gemeenten in samenwerken. We noemen de WIL, BghU, VRU, GGDrU en de RUD/ODRU. Een aanzienlijk deel van onze begroting besteden we aan deze samenwerkingsverbanden en ook hier worden belangrijke keuzes gemaakt. Het is dan wel van belang om ook vanuit de gemeenteraad de financiële besluitvorming te volgen. We roepen dan ook hierbij als CU-SGP alle fracties op om hieraan mee te doen en het raadsrapporteurschap ook echt invulling te geven
En de samenwerking in de regio kan echt veel opleveren. We willen daarbij wijzen op de regiodeal, waar we tezamen met vier andere gemeenten een bedrag van 18 miljoen kunnen besteden aan de verdere ontwikkeling van ons plattelandsgebied.
Maar vrij kiezen is niet voor iedereen mogelijk.
Als we denken aan de vluchtelingen die naar ons land komen om een veilige plek te zoeken. Deze mensen kiezen daar niet vrijwillig voor. Dan vinden wij als CU-SGP fractie, vanuit onze geloofsovertuiging dat we voor deze vluchtelingen ook een veilige plaats moeten bieden. De door het parlement aangenomen spreidingswet garandeert daarbij een eerlijke verdeling over de gemeenten. Als Lopik hebben we de ruimte gegeven om de mogelijkheid te onderzoeken voor de huisvesting op het MOB Benschop. Het onderzoek loopt en we verwachten medio 2026 een uitkomst. Bij een positieve uitkomst zullen we samen me de omwonenden in gesprek gaan om tot een goede invulling te komen. Als de uitkomst negatief zal zijn dan zal het een moeilijke opgave zijn om aan de wettelijke opgave uit de spreidingswet te voldoen.
Daarover gesproken. In de woonzorgvisie die we als gemeenteraad unaniem hebben aangenomen staat dat tot 2040 ongeveer 1.000 woningen bijgebouwd moeten worden. Dat is een uitbreiding van bijna 20%. Natuurlijk zijn we blij dat besluiten zijn genomen voor 50 woningen projecten in Lopikerkapel en binnenkort Cabauw en ook over bijvoorbeeld de nieuwbouw op de Akker en Zeldenrust, maar dan zijn we er nog niet. We roepen daarom het college op om te blijven werken aan grotere plannen zoals Lopik Oost 2 (en 3?) en Benschop-zuid om het genoemde aantal woningen te bereiken. Laten we beginnen met het zetten van contouren en deze later in delen invullen. Naast de focus op grote projecten is het goed om heldere kaders te schetsen waaraan kleinere projecten moeten voldoen, zodat de initiatiefnemer vooraf weet wat wel en niet kan.
Wel moet je dan bouwen voor de doelgroepen waar de woningen voor nodig zijn en waarbij een goede doorstroming op gang komt. Als CU-SGP hebben we in 2024 bij de behandeling van de woonzorgvisie (samen met CDA) de term zorgbuurthuis op laten nemen en we willen dit nogmaals onder de aandacht brengen. Daarnaast zien we dat de roep om woningen nog steeds groot is. Kijken we naar de oorzaken daarachter dan zien we dat we per Nederlander een steeds groter aantal vierkante meters nodig hebben om te wonen. Eén van de oorzaken daarvan is het vroegtijdig beëindigen van relaties. Om dit te voorkomen hebben we een ‘scheidingsdesk’ in Lopik en wij willen als CU-SGP blijvend inzetten op deze vorm van gezinsondersteuning. Ook omdat we zien dat als een scheiding niet te voorkomen is, door tijdig met elkaar te spreken, een vechtscheiding voorkomen kan worden. Een vechtscheiding levert alleen maar verliezers op. Verliezers waarbij vaak onze jongeren het kind van de rekening zijn en waar uiteindelijk jeugdzorg bij nodig is. 70% van de kosten (bron GS) voor jeugdzorg is terug te herleiden naar relatie beëindiging van de ouders.
En dan komen we bij de volgende keuze.
Wat willen we met de kosten van de jeugdzorg en de WMO. Het zijn regelingen die we vanuit de overheid op ons bord hebben gekregen, maar waarbij we grote financiële risico’s lopen. Inzetten op preventie, inzetten op vrijwilligers, inzetten op mantelzorg. Het blijft voortdurend nodig. Wij willen het college uitdagen om hier mee bezig te blijven. Als we zien op de financiële uitkomsten dan hebben we vaak te maken met grote tekorten als gevolg van een paar bijzondere gezinssituaties die heel veel geld kosten. Eigenlijk een per individuele gemeente niet te nemen risico. Dergelijke kosten (van bijvoorbeeld verplichte uithuisplaatsingen) zijn niet te beïnvloeden en zo de bedragen die gemoeid zijn met deze zorg die je als gemeente aan de inwoners wilt geven zijn zo hoog dat je de kosten hiervoor eigenlijk bij de overheid zou moeten terugleggen. We weten niet wat mogelijk is, maar een gezonde verdeling van de risico’s zou hiermee wel meer in zicht kunnen komen.
Kiezen, dat doe je samen
Een mooi voorbeeld hiervan is de keuze die we hebben gemaakt op het gebied van de opwekking van duurzame energie. Van de CU-SGP mag u verwachten dat we de lusten en de lasten eerlijk over alle inwoners willen verdelen. Wij zijn er dan ook voor om als gemeente te onderzoeken hoe we kunnen participeren in de windmolens zodat de opbrengst daarvan ten goede komt aan de gehele gemeenschap. Het lijkt erop dat in 2026 hiervoor belangrijke stappen kunnen worden gezet en die uitdaging gaan we als CU-SGP zeker aan.
Zijn er nog meer keuzes te benoemen?
Ja, we kunnen nog vele dingen benoemen, maar laten we het bij de behandeling van de begroting zoveel mogelijk op hoofdlijnen houden. We zien dat voortvarend het onderhoud van de wegen wordt aangepakt, maar tegelijkertijd dat dit ook overlast oplevert. We zien dat het onderhoud van de buitenruimte onder druk staat (daar willen we bij de behandeling van de eerste begrotingswijziging nog verder op ingaan). We zien ook een bloeiend verenigingsleven, inwoners die naar elkaar omkijken, buren die elkaar helpen en de rol die kerken in onze dorpen mogen vervullen. Veel onderdelen waar goede keuzes zijn of worden gemaakt.
Met deze begroting kiezen we om de dienstverlening op peil te houden. We zorgen dat zaken als de bibliotheek en het zwembad met voldoende middelen door kunnen en dat we de subsidies, de smeerolie van onze gemeenschappen in stand houden. En we kiezen ervoor om de lasten voor de inwoners niet verder te verhogen, daarmee hebben we in deze raadsperiode, gekenmerkt door forse inflatie, de lastenstijging zeer beperkt weten te houden. Lopik is nu een gemiddelde gemeente wat lasten betreft!
Uiteindelijk vinden we als CU-SGP het maken van keuzes belangrijk, maar hebben we wel de overtuiging dat het mensenwerk blijft. In de Psalmen lezen we in het 127e hoofdstuk het volgende: Zo de HEERE het huis niet bouwt, tevergeefs arbeiden de bouwlieden daaraan; zo de HEERE de stad niet bewaart, tevergeefs waakt de wachter. Het is tevergeefs dat gijlieden vroeg opstaat, laat opblijft, eet brood der smarten; het is alzo, dat Hij het Zijn beminde als in de slaap geeft.
Het laat zien dat we met zijn allen heel druk kunnen zijn, onze handen uit de mouwen kunnen steken en na kunnen denken over de beste besluiten, maar dat alles afhankelijk is van de zegen van de Heere.
Dat willen we een ieder in de gemeente Lopik toewensen, ons als raadsleden, het college, de ambtelijk organisatie en alle inwoners, de zegen van de Heere. Dan heb je geen tekort.
